ECLI:NL:RBDHA:2026:22905 Rechtbank Den Haag , 16-07-2026 / C/09/696761 / HA RK 25-754
Samenvatting
Rechtbank Den Haag (enkelvoudige kamer), beschikking van 16 juli 2026 (rekestnr. HA RK 25-754, zaaknr. C/09/696761). Verzoekster (geboren [geboortedatum] 1975 te [geboorteplaats], [geboorteland]), woonachtig in Nederland, bijgestaan door mr. E. Bezem te Amsterdam, verzocht bij de rechtbank vast te stellen dat zij sinds haar geboorte staatloos is. Als belanghebbende trad op: de Staat der Nederlanden, Ministerie van Justitie en Veiligheid, Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), vertegenwoordigd door mr. K.A. van Iwaarden. De Staat heeft het verzoek ondersteund; partijen stemden in met beslissing zonder mondelinge behandeling.
Feiten en overgelegde stukken: verzoekster diende asielaanvragen in op 24 november 2017 en 30 juni 2020 (beide afgewezen). Zij kreeg op 22 november 2022 een verblijfsvergunning op tijdelijke humanitaire gronden en op 13 november 2025 een vergunning voortgezet verblijf. Overgelegd zijn onder meer: Palestijnse geboorteakte en verklaringen van de Palestijnse Missie, diverse Palestijnse documenten (identiteitskaarten, paspoorten, reisdocumenten, gezinsboekje), twee UNHCR Refugee Certificates en een UNHCR-verklaring over een asielaanvraag in Turkije; voorts verklaringen van Irak (Ministerie van Ontheemden en Migranten) en andere administratieve documenten. Het Palestijnse paspoort met afgiftedatum 10 maart 2013 is door de Koninklijke Marechaussee als echt aangemerkt.
Juridisch kader en ontvankelijkheid: het verzoek is beoordeeld op grond van artikel 2 van de Wet vaststellingsprocedure staatloosheid (Wvs, 7 juni 2023). Verzoekster woont in Nederland en heeft onmiddellijk belang bij vaststelling van staatloosheid; de rechtbank verklaarde haar ontvankelijk.
Betrokken rechtsstaten en beoordeling: de rechtbank betrok de Palestijnse Gebieden, Irak en Turkije bij de beoordeling. De toets in artikel 2 Wvs vereist dat niet is gebleken dat de betrokkene door enige staat krachtens diens wetgeving als onderdaan wordt beschouwd.
Palestijnse nationaliteit: op basis van de samenhang van door verzoekster overgelegde documenten en haar verklaringen achtte de rechtbank aannemelijk dat verzoekster van Palestijnse afkomst is. De rechtbank verwijst naar het Algemeen Ambtsbericht Palestijnse Gebieden (april 2022) en de IND-Werkinstructie WI 2020/19: Nederland erkent de staat Palestina niet en beschouwt personen afkomstig uit de Palestijnse gebieden als staatloos, tenzij zij een andere nationaliteit hebben. Daarmee volgt de rechtbank dat, voor zover verzoekster Palestijnse nationaliteit zou inroepen, Nederland haar niet als onderdaan van een erkende staat beschouwt.
Iraakse nationaliteit: de Iraakse autoriteiten hebben aangegeven dat verzoekster niet over de Iraakse nationaliteit beschikt. De rechtbank vindt dit, samen met verzoeksters eigen verklaringen, de overgelegde documenten en Iraakse wet- en regelgeving, voldoende en acht het niet aannemelijk dat verzoekster Iraaks onderdaan is.
Turkse nationaliteit: verzoekster verbleef van 6 augustus 2014 tot 6 oktober 2017 in Turkije. De Turkse wet op het staatsburgerschap kent verkrijging door afstamming of door geboorte op Turks grondgebied alleen onder specifieke voorwaarden; naturalisatie vereist onder meer minimaal vijf jaar ingezetenschap. Verzoekster voldeed niet aan deze voorwaarden, zodat de rechtbank onvoldoende aanwijzingen zag dat zij Turks staatsburger zou zijn.
Conclusie en dispositief: de rechtbank stelt vast dat verzoekster staatloos is (gelet op het ontbreken van aanwijzingen dat enige staat haar als onderdaan beschouwt). De rechtbank wijst verzoeken om meer of anders tevergeefs af. De rechtbank zal, na onherroepelijkheid, een afschrift van de beschikking aan de woongemeente van verzoekster sturen. De vordering tot veroordeling van de Staat in proceskosten wordt afgewezen.
Beschikking gegeven door mr. A.P. de Klerk (rechter), bijgestaan door mr. N.C. Gantenbein (griffier), uitgesproken 16 juli 2026.
Soortgelijke uitspraken
Tijdslijn
Inhoudsindicatie
Vaststelling staatloosheid - relevante landen: Palestijnse gebieden, Irak en Turkije
Uitspraak
Enkelvoudige kamer
Rekestnummer: HA RK 25-754 Zaaknummer: C/09/696761 Datum beschikking: 16 juli 2026
Vaststelling van staatloosheid
Beschikking op het op 23 december 2025 ingekomen verzoekschrift van:
[verzoekster],
verzoekster, wonende op een bij de rechtbank bekend adres, advocaat: mr. E. Bezem in Amsterdam.
Als belanghebbende wordt aangemerkt:
DE STAAT DER NEDERLANDEN,
Ministerie van Justitie en Veiligheid, Immigratie- en Naturalisatiedienst, hierna: de Staat, zetelende in ’s-Gravenhage, vertegenwoordigd door: mr. K.A. van Iwaarden.
Procedure
De rechtbank heeft kennisgenomen van de stukken, waaronder:
- het verzoekschrift;
- de brief van 19 mei 2026 van de Staat;
- het e-mailbericht van 12 juni 2026 van de zijde van verzoekster.
Omdat het advies van de Staat overeenstemt met dat wat door verzoekster is verzocht, heeft de rechtbank aanleiding gezien om zonder mondelinge behandeling op het verzoek te beslissen. Partijen hebben hiermee ingestemd.
Feiten
De volgende feiten blijken uit het dossier:
-
Verzoekster is geboren op [geboortedatum] 1975 te [geboorteplaats], [geboorteland].
-
Verzoekster heeft op 24 november 2017 en op 30 juni 2020 asielaanvragen ingediend. Beide aanvragen zijn afgewezen.
-
Bij beschikking van 22 november 2022 is aan verzoekster een verblijfsvergunning ‘tijdelijke humanitaire gronden’ verleend.
-
Bij beschikking van 13 november 2025 is aan verzoekster een verblijfsvergunning ‘voortgezet verblijf’ verleend.
-
Verzoekster heeft de volgende documenten overgelegd:
-
geboorteakte van de Palestijnse Missie;
-
verklaring van de Palestijnse Missie;
-
verklaring Republiek Irak, Ministerie van Ontheemden en Migranten, Dienst voor humanitaire zaken;
-
document voor Palestijnen;
-
reisdocument voor Palestijnen;
-
identiteitskaart voor Palestijnen;
-
twee Palestijnse paspoorten;
-
gezinsboekje;
-
twee UNHCR Refugee Certificates;
-
UNHCR verklaring over asielaanvraag Turkije;
-
verklaring van woonplaats;
-
distributiekaart;
-
formulier voor de ontvangst van de identiteitskaart van de permanente commissie voor vluchtelingenzaken bij vertrek of terugkeer;
-
Palestijnse geboorteakte van [naam 1];
-
overlijdensakte van [naam 1];
-
document voor Palestijnen van [naam 2];
-
identiteitskaart voor Palestijnen van [naam 3].
-
Het Palestijns paspoort met afgiftedatum 10 maart 2013 is door de Koninklijke Marechaussee ‘echt’ bevonden.
Verzoek en het advies van de Staat
Verzoekster verzoekt vast te stellen dat zij sinds haar geboorte staatloos is, een dag en uur te bepalen waarop de behandeling van dit verzoek zal aanvangen, een en ander uitvoerbaar bij voorraad en met veroordeling van de Staat in de proceskosten.
De Staat adviseert het verzoek tot vaststelling van de staatloosheid van verzoekster toe te wijzen.
Beoordeling
Het verzoek is gebaseerd op artikel 2 van de Wet van 7 juni 2023, houdende regels met betrekking tot de vaststelling van staatloosheid, Staatsblad 2023, 230 (Wet vaststellingsprocedure staatloosheid, hierna: Wvs).
Op grond van lid 1 van genoemd artikel kan een ieder die, buiten een bij enige rechterlijke instantie aanhangige zaak, daarbij onmiddellijk belang heeft en in Nederland zijn woonplaats of gewone verblijfplaats heeft, bij deze rechtbank een verzoek indienen tot vaststelling van zijn staatloosheid. Het verzoek kan ook strekken tot de vaststelling dat de betrokkene op een bepaald tijdstip staatloos was. De rechtbank stelt op grond van lid 2 van dit artikel de staatloosheid vast, indien haar niet is gebleken dat de betrokkene door enige staat, krachtens diens wetgeving, als onderdaan wordt beschouwd.
De rechtbank stelt vast dat verzoekster in Nederland woont. Verder is niet in geschil dat verzoekster onmiddellijk belang heeft bij het verzoek tot vaststelling van staatloosheid, zodat zij ontvankelijk is in haar verzoek.
Gelet op de overgelegde stukken zal de rechtbank de Palestijnse Gebieden, Irak en Turkije bij de beoordeling van het verzoek tot vaststelling van de staatloosheid van verzoekster betrekken. De rechtbank heeft geen aanwijzingen dat verzoekster een andere nationaliteit kan hebben verkregen.
Verzoekster stelt in [geboorteland] te zijn geboren en van Palestijnse afkomst te zijn. De Staat acht het aannemelijk dat verzoekster van Palestijnse afkomst is, nu dit overeenkomt met haar verklaringen en de overgelegde documenten en dat zij de Palestijnse nationaliteit heeft.
Gelet op de door verzoekster overgelegde documenten in onderlinge samenhang bezien is het aannemelijk dat verzoekster van Palestijnse afkomst is. Voor zover verzoekster de Palestijnse nationaliteit heeft, geldt het volgende.
Uit het ‘Algemeen Ambtsbericht Palestijnse Gebieden’ (april 2022) van het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de ‘Werkinstructie SUA’ van 11 december 2020 van de IND (nummer en titel: WI 2020/19 Palestijnen, hierna te noemen: de Werkinstructie) volgt dat Nederland de staat Palestina en dus ook de Palestijnse nationaliteit, niet erkent. Voor Nederland gelden Palestijnen afkomstig uit de Palestijnse gebieden daarom als staatloos, tenzij zij nog een andere nationaliteit hebben.
Verzoekster stelt in [geboorteland] te zijn geboren, maar niet over de Iraakse nationaliteit te beschikken. De Iraakse autoriteiten hebben aangegeven dat verzoekster niet de Iraakse nationaliteit bezit. De Staat is van mening dat dit ook wordt ondersteund door de verklaringen van verzoekster zelf, de door haar overgelegde documenten en door de Iraakse wet- en regelgeving.
Gelet hierop acht de rechtbank het niet aannemelijk dat verzoekster de Iraakse nationaliteit heeft.
Verzoekster voert aan van 6 augustus 2014 tot 6 oktober 2017 in Turkije te hebben verbleven.
De regels ten aanzien van de verkrijging en het verlies van de Turkse nationaliteit zijn vastgelegd in de Wet op het Turkse staatsburgerschap (hierna: Stbw).
De Turkse nationaliteit wordt van rechtswege verkregen door afstamming of geboorte op Turks grondgebied. Voor de verkrijging van de Turkse nationaliteit via afstamming geldt dat afstamming van ten minste één Turkse ouder is vastgesteld. De verkrijgingsgrond door geboorte op Turks grondgebied heeft alleen betrekking op in Turkije geboren kinderen die bij geboorte – behoudens de Turkse nationaliteit – staatloos zouden zijn (art. 8 lid 1 Stbw).
De Turkse nationaliteit kan worden verleend indien men voldoet aan bepaalde wettelijke eisen (art. 11 e.v. Stbw). Eén van de voorwaarde is dat een persoon minimaal vijf jaar inwoner is geweest van Turkije. Hier voldoet verzoekster niet aan.
De rechtbank acht daarom niet aannemelijk dat verzoekster de Turkse nationaliteit heeft.
De rechtbank stelt, gelet op het voornoemde, de staatloosheid van verzoekster vast.
De rechtbank stuurt, na het onherroepelijk worden van deze beschikking, een afschrift van de beschikking naar de woongemeente van verzoekster.
De rechtbank ziet geen aanleiding voor een veroordeling van de Staat in de proceskosten van verzoekster en zal het verzoek daartoe afwijzen.
Beslissing
De rechtbank:
stelt vast dat verzoekster staatloos is;
wijst af het meer of anders verzochte.